Na literę N zaczyna się dziesięć powszechnie uznawanych państw: Namibia, Nauru, Nepal, Niderlandy, Niemcy, Niger, Nigeria, Nikaragua, Norwegia i Nowa Zelandia. Do tego w atlasach i grach słownych pojawia się terytorium stowarzyszone Niue. Poniżej znajdziesz pełną listę, stolice, położenie oraz sposoby na odróżnienie najczęściej mylonych nazw.
Pełna lista państw na literę N
W polskim nazewnictwie geograficznym litera N otwiera nazwy krajów położonych w Europie, Afryce, Azji, Ameryce oraz Oceanii. W grze Państwa Miasta te hasła pojawiają się regularnie, dlatego warto znać nie tylko samą nazwę, ale też stolicę i region.
| Państwo | Stolica | Kontynent lub region |
| Namibia | Windhuk | Afryka Południowa |
| Nauru | Yaren (de facto) | Oceania, Mikronezja |
| Nepal | Katmandu | Azja Południowa |
| Niderlandy | Amsterdam | Europa Zachodnia |
| Niemcy | Berlin | Europa Środkowa |
| Niger | Niamey | Afryka Zachodnia |
| Nigeria | Abudża | Afryka Zachodnia |
| Nikaragua | Managua | Ameryka Środkowa |
| Norwegia | Oslo | Europa Północna |
| Nowa Zelandia | Wellington | Oceania |
Osobną kategorię stanowi Niue, które jest państwem stowarzyszonym z Nową Zelandią, a nie w pełni niepodległym. W quizach i krzyżówkach bywa dopisywane do listy państw na N, ale formalnie ma inny status. Papua-Nowa Gwinea, mimo członu Nowa, rozpoczyna się w polskim zapisie na literę P.
Jakie państwa na N leżą w Europie?
W Europie znajdują się trzy państwa na N: Niemcy, Niderlandy i Norwegia. Każde z nich ma inny charakter, od nizinnych terenów depresyjnych po górzystą północną Skandynawię.
Niemcy
Niemcy to państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie. Graniczy między innymi z Polską, Czechami, Francją i Niderlandami. Na północy ma dostęp do Morza Północnego i Bałtyku, a na południu sięga Alp. Leży w strefie klimatu umiarkowanego, co daje zróżnicowane krajobrazy od równin po alpejskie jeziora.
Niderlandy
Niderlandy leżą w Europie Zachodniej nad Morzem Północnym, między Belgią a Niemcami. Stolicą konstytucyjną jest Amsterdam, ale rząd, parlament i monarchia mają siedzibę w Hadze.
Znaczną część powierzchni tego kraju zajmują depresje, czyli tereny położone poniżej poziomu morza. Chronią je tamy, wały i poldery. Potoczna nazwa Holandia odnosi się wyłącznie do dwóch prowincji, dlatego w oficjalnych tekstach poprawna jest forma Niderlandy.
Norwegia
Norwegia leży w Europie Północnej, wzdłuż zachodniego wybrzeża Półwyspu Skandynawskiego. Stolicą jest Oslo, położone nad Oslofjordem. Kraj słynie z fiordów, czyli głębokich zatok morskich wcinających się w ląd, a także ze złóż ropy naftowej i gazu na szelfie Morza Północnego. Część terytorium znajduje się za kołem podbiegunowym, dlatego występują tam noc polarna i dzień polarny.
Które państwa na N znajdziemy w Afryce?
Na kontynencie afrykańskim litera N otwiera nazwy trzech niepodległych państw: Nigerii, Nigru i Namibii. Choć brzmią podobnie, ich położenie i warunki naturalne są zupełnie inne.
Nigeria leży w Afryce Zachodniej nad Zatoką Gwinejską. Stolicą jest Abudża, a dawniej funkcję tę pełniło nadmorskie Lagos. To najludniejszy kraj Afryki – liczy ponad 200 milionów mieszkańców. Gospodarkę napędza ropa naftowa, a krajobraz obejmuje wilgotne lasy, sawanny i półpustynny Sahel na północy.
Niger to śródlądowe państwo w zachodniej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Algierią, Libią, Czadem, Nigerią, Beninem, Burkiną Faso i Mali. Stolicą jest Niamey, położone nad rzeką Niger. Dominują tu Sahara i Sahel, a rolnictwo koncentruje się głównie w dolinach rzek.
Namibia leży w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Stolicą jest Windhuk. Nazwa kraju pochodzi od pustyni Namib, jednej z najsuchszych na świecie, a na wschodzie rozciąga się pustynia Kalahari. Namibia graniczy z Angolą, Zambią, Botswaną i Republiką Południowej Afryki. To jedno z najsłabiej zaludnionych państw świata – na kilometr kwadratowy przypada tam średnio tylko kilka osób. Wybrzeże nosi nazwę Wybrzeża Szkieletów.
Jakie państwa na N leżą w Azji, Oceanii i Ameryce?
Poza Afryką i Europą państwa na N znajdziemy w Azji Południowej, na Pacyfiku oraz w Ameryce Środkowej. To Nepal, Nowa Zelandia, Nauru i Nikaragua.
Nepal
Nepal to śródlądowe państwo w Azji Południowej, położone między Indiami a Chinami. Stolicą jest Katmandu, leżące na wysokości około 1300 m n.p.m. Większą część terytorium zajmują Himalaje, w tym Mount Everest o wysokości 8848 m n.p.m. Na południu znajdują się nizinne tereny Teraju, gdzie klimat jest wyraźnie cieplejszy.
Nowa Zelandia
Nowa Zelandia leży w południowo-zachodniej części Pacyfiku i składa się głównie z Wyspy Północnej oraz Wyspy Południowej. Stolicą jest Wellington, a największym miastem Auckland.
Położenie na styku płyt tektonicznych powoduje dużą aktywność sejsmiczną i wulkaniczną. Na Wyspie Północnej są gejzery i czynne wulkany, natomiast Wyspa Południowa ma Alpy Południowe i lodowce. Długotrwała izolacja geograficzna doprowadziła do powstania wielu gatunków endemicznych, w tym ptaka kiwi.
Nauru to maleńkie wyspiarskie państwo w Mikronezji, na środkowym Pacyfiku. Nie ma formalnie wyznaczonej stolicy, a funkcję centrum administracyjnego pełni dystrykt Yaren. Powierzchnia kraju wynosi zaledwie około 21 km². W przeszłości gospodarka opierała się na wydobyciu fosforytów, co mocno przekształciło wnętrze wyspy.
Nikaragua leży w Ameryce Środkowej między Hondurasem a Kostaryką. Od zachodu oblewa ją Ocean Spokojny, a od wschodu Morze Karaibskie. Stolicą jest Managua, położona nad jeziorem o tej samej nazwie. W kraju znajdują się liczne wulkany oraz dwa duże jeziora: Jezioro Nikaragua i Jezioro Managua. Klimat tropikalny z porą deszczową sprzyja uprawom kawy, bananów i trzciny cukrowej.
Jak uniknąć pomyłek przy państwach na N?
Najczęściej mylone są trzy pary: Niger z Nigerią, Niderlandy z Holandią oraz po angielsku North Korea i North Macedonia z ich polskimi odpowiednikami. W krzyżówkach i quizach liczy się zarówno długość hasła, jak i szczegóły geograficzne.
Niger to pustynne państwo bez dostępu do morza, a Nigeria to nadmorski, najludniejszy kraj Afryki z dostępem do Zatoki Gwinejskiej.
W zadaniach warto porównać cechy obu afrykańskich państw:
| Cecha | Niger | Nigeria |
| Dostęp do morza | brak | Zatoka Gwinejska |
| Dominujący krajobraz | Sahara, Sahel | lasy, sawanny, delta Nigru |
| Ludność | znacznie mniejsza | ponad 200 mln |
| Stolica | Niamey | Abudża |
W pytaniach opartych na angielskich nazwach pod literę N podchodzą także North Korea i North Macedonia. W polskim zapisie to Korea Północna i Macedonia Północna, które zaczynają się od innych liter. W zagadkach politycznych pojawia się czasem Naddniestrze, de facto nieuznawane państwo w Mołdawii ze stolicą w Tyraspolu. Starożytna Numidia to natomiast historyczne królestwo Berberów, a nie współczesne państwo.
Przy rozwiązywaniu i układaniu zadań z państwami na N pomocne są następujące zasady:
- zawsze sprawdzaj, czy pytanie dotyczy polskiej, czy angielskiej nazwy,
- przy hasłach o Saharze i braku dostępu do morza wybieraj Niger,
- przy haśle o najludniejszym państwie Afryki wybieraj Nigerię,
- w Europie odróżniaj państwo Niderlandy od krainy Holandii,
- zwracaj uwagę na długość hasła, bo Nepal i Niger pasują do krótkich diagramów krzyżówek.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Które kraje zaczynają się w polskim alfabecie na literę N?
Dziesięć suwerennych państw: Namibia, Nauru, Nepal, Niderlandy, Niemcy, Niger, Nigeria, Nikaragua, Norwegia i Nowa Zelandia.
Jaka jest stolica Nigerii i czym się wyróżnia ten kraj?
Stolicą jest Abudża, a Nigeria to najludniejszy kraj Afryki z dostępem do Zatoki Gwinejskiej.
Czym różni się Niger od Nigerii?
Niger jest śródlądowy i zdominowany przez Saharę i Sahel, natomiast Nigeria ma wybrzeże, bujne krajobrazy i znacznie większą populację.
Czy Niue to niepodległe państwo i czy zalicza się je do listy na N?
Niue jest państwem stowarzyszonym z Nową Zelandią, często pojawia się w quizach, lecz formalnie ma inny status niż suwerenne państwo.
Jak rozróżnić Niderlandy i Holandię?
Niderlandy to oficjalna nazwa kraju, natomiast „Holandia” potocznie odnosi się tylko do dwóch prowincji, nie całego państwa.
Które państwa na N leżą w Europie?
W Europie znajdują się Niemcy, Niderlandy i Norwegia.
Jaka jest stolica Nauru i jak duże jest to państwo?
Nauru nie ma formalnej stolicy; funkcję centrum administracyjnego pełni dystrykt Yaren, a powierzchnia kraju to około 21 km².
Czy Papua-Nowa Gwinea zaczyna się na literę N w polskim zapisie?
Nie — pomimo członu „Nowa”, w polskiej pisowni nazwa tego państwa rozpoczyna się od litery P.