Państwo na s – lista krajów na tę literę

Na literę S zaczyna się po polsku 22 państw uznawanych przez ONZ: Salwador, Samoa, San Marino, Senegal, Serbia, Seszele, Sierra Leone, Singapur, Słowacja, Słowenia, Somalia, Sri Lanka, Stany Zjednoczone, Sudan, Sudan Południowy, Surinam, Syria, Szwajcaria i Szwecja oraz trzy państwa z członem Saint: Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia i Saint Vincent i Grenadyny. Pełna lista zależy też od tego, czy oprócz suwerennych krajów uwzględnisz terytoria zależne, jednostki częściowo uznane i nazwy potoczne. W artykule znajdziesz dokładne zestawienie oraz praktyczne wskazówki do gry Państwa-Miasta.

Ile jest państw na literę S i jak je liczyć?

Najwęższe ujęcie, oparte na polskich nazwach i członkostwie w ONZ, daje 22 suwerenne państwa na literę S: dziewiętnaście nazw z listy w pierwszym akapicie oraz trzy państwa karaibskie z członem Saint. Gdy doliczysz terytoria zależne oraz jednostki o częściowym uznaniu, liczba rośnie do około 31 pozycji. To dlatego w różnych źródłach można spotkać odmienne listy.

W zależności od przyjętych kryteriów lista państw na S może liczyć 22 pozycje (same państwa ONZ) lub około 31 (z terytoriami zależnymi i jednostkami o spornym statusie).

Na ostateczny wynik wpływają trzy czynniki. Po pierwsze język odniesienia – w angielskim na S zaczynają się na przykład Spain (po polsku Hiszpania) i Saudi Arabia (po polsku Arabia Saudyjska), a w polskim na S zaczynają się Szwecja i Szwajcaria. Po drugie definicja państwa, bo inne znaczenie ma suwerenny członek ONZ, a inne terytorium zależne. Po trzecie moment w czasie, ponieważ nazwy się zmieniają, czego przykładem jest Suazi, obecnie Eswatini.

Dlaczego Szwecja i Szwajcaria odpadają w polskim zestawieniu?

Nie odpadają. W polskim alfabecie „Sz” to dwuznak, a nie osobna litera, więc Szwecja i Szwajcaria zaczynają się na literę S i liczą się jako państwa na S, tak samo jak Sri Lanka, Słowacja i Słowenia. W słownikach układa się je po wyrazach na Sy-, na przykład po Syrii. Osobną literą jest natomiast Ś, i na nią nie zaczyna się żadne suwerenne państwo. Szkocja też zaczyna się na S, ale jest częścią Zjednoczonego Królestwa, a nie samodzielnym państwem. W anglojęzycznych materiałach do grupy państw na S dochodzą także kraje, których polskie nazwy zaczynają się na inną literę:

• Hiszpania – Spain,
• Arabia Saudyjska – Saudi Arabia,
• Wyspy Salomona – Solomon Islands,
• Republika Południowej Afryki – South Africa,
• Korea Południowa – South Korea.

Zmiany nazw także potrafią przenosić kraj na inną literę. Eswatini do 2018 roku funkcjonowało jako Suazi, a w źródłach angielskich jako Swaziland, co przez lata zmieniało jego miejsce w alfabetycznych zestawieniach.

Jak wygląda pełna lista państw na literę S?

Poniżej znajdziesz najpierw 22 suwerenne państwa na S w polskim zapisie, a potem jednostki, które bywają dopisywane do tej listy w grach i zestawieniach, choć nie są członkami ONZ:

Liczby o ludności są orientacyjne i pochodzą z szacunków ONZ na połowę 2023 roku. Kolejna tabela zawiera terytoria zależne, jednostki o spornym statusie i dawne nazwy, które w grach często wpisuje się jako „państwa” na S, choć nimi nie są:

W węższym wariancie, który odpowiada definicji suwerennego państwa, odpada większość terytoriów zależnych, a Szkocja nie powinna być brana pod uwagę, bo nie jest państwem. Szwecja i Szwajcaria zostają na liście. Warto też pamiętać, że Sri Lance w wielu popularnych zestawieniach przypisuje się stolicę Kolombo, choć oficjalną stolicą jest Sri Dźajawardanapura Kotte; Kolombo jest największym miastem i miejscem, w którym działa wiele urzędów.

Gdzie leżą państwa na literę S?

Państwa na S są rozproszone po wszystkich zamieszkanych kontynentach. Po sześć, czyli najwięcej, znajduje się w Afryce i w Europie. Pięć leży w Ameryce Północnej, trzy w Azji, a po jednym w Ameryce Południowej oraz w Australii i Oceanii. Antarktyda nie ma żadnego państwa.

• Europa: San Marino, Serbia, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria, Szwecja,
• Afryka: Senegal, Seszele, Sierra Leone, Somalia, Sudan, Sudan Południowy,
• Azja: Singapur, Sri Lanka, Syria,
• Ameryka Północna: Salwador, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Stany Zjednoczone,
• Ameryka Południowa: Surinam,
• Australia i Oceania: Samoa.

Krótko: kraj na S w Europie to San Marino, Serbia, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria lub Szwecja, a kraj na S w Afryce to Senegal, Seszele, Sierra Leone, Somalia, Sudan lub Sudan Południowy.

Afryka i Europa

Afrykańską grupę tworzą Senegal, Seszele, Sierra Leone, Somalia, Sudan oraz Sudan Południowy. Po doliczeniu jednostek o niepełnym uznaniu dochodzą Sahara Zachodnia i Somaliland. Wiele tych krajów mierzyło się z konfliktami, ale są tu również stabilne państwa wyspiarskie, takie jak Seszele.

W Europie do państw na S należą San Marino, Serbia, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria i Szwecja. San Marino wyróżnia się jako jedna z najstarszych republik świata, której początki według tradycji sięgają 301 roku.

Azja, Ameryka oraz Australia i Oceania

Azję reprezentują Singapur, Sri Lanka i Syria. Każde z nich ilustruje inną drogę rozwoju – od zamożnego miasta-państwa po kraj dotknięty długotrwałym konfliktem zbrojnym.

W Ameryce Północnej leżą Salwador (w Ameryce Środkowej), Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny oraz Stany Zjednoczone. Surinam jako jedyny przedstawiciel Ameryki Południowej sąsiaduje z Gujaną, Brazylią i Gujaną Francuską. Australia i Oceania mają Samoę, a w szerszym ujęciu także Samoa Amerykańskie, które pozostaje terytorium zależnym Stanów Zjednoczonych.

Jakie państwa zaczynają się na Sz, a jakie na Ś?

Zapytania typu „kraj na Sz” albo „państwo na Ś” pojawiają się często, bo dwuznak Sz i litera Ś bywają mylone. Na Sz zaczynają się dwa państwa: Szwajcaria i Szwecja. Są one częścią listy państw na S. Na Ś nie zaczyna się żadne suwerenne państwo. Z tą literą kojarzy się co najwyżej Wyspa Świętej Heleny, ale to brytyjskie terytorium zamorskie, a nie państwo. Trzy karaibskie państwa z członem Saint zapisuje się po polsku właśnie w tej formie, więc zaczynają się na S.

Jakie państwo oznacza kod SE i inne skróty na S?

Pytania w rodzaju „SE – co to za kraj” dotyczą zwykle dwuliterowych kodów ISO. Kod SE oznacza Szwecję, a nie Serbię ani Seszele. Najczęściej mylone kody to:

• SE – Szwecja, CH – Szwajcaria,
• SK – Słowacja, SI – Słowenia, RS – Serbia,
• SV – Salwador, SC – Seszele, SN – Senegal, SL – Sierra Leone,
• SD – Sudan, SS – Sudan Południowy, SO – Somalia,
• SG – Singapur, LK – Sri Lanka, SY – Syria,
• SR – Surinam, WS – Samoa, SM – San Marino, US – Stany Zjednoczone.

Jakie rekordy i ciekawostki wiążą się z państwami na S?

Największym państwem w tej grupie są Stany Zjednoczone. Ich powierzchnia przekracza 9,8 mln km², a liczba ludności sięga około 343,5 mln (szacunek ONZ na 2023 rok). Na przeciwnym biegunie leży San Marino z obszarem 61 km² i około 34 tys. mieszkańców.

Rozpiętość gospodarcza jest ogromna. Szwajcaria i Singapur należą do najbogatszych państw świata, a Sudan Południowy i Sierra Leone do krajów o najniższych dochodach na mieszkańca. Do tego dochodzi kilka ciekawostek, które warto zapamiętać:

• Szwajcaria ma najdłuższy tunel kolejowy na świecie – tunel bazowy pod Przełęczą Świętego Gotarda o długości 57 km.
• Singapur mimo małego rozmiaru należy do najbogatszych krajów świata.
• Sudan Południowy uzyskał niepodległość w 2011 roku (9 lipca) i jest najmłodszym państwem świata.
• Szwecja ma według często cytowanych szacunków około 267 000 wysp, najwięcej spośród wszystkich państw.
• Sahara Zachodnia i Somaliland to przykłady terytoriów o ograniczonym uznaniu międzynarodowym.

W krajobrazie państw na S wyróżnia się Denali w Stanach Zjednoczonych. Ten szczyt osiąga około 6190 m n.p.m. i jest najwyższym punktem Ameryki Północnej. Najdłuższą rzeką w tej grupie jest Nil, który przepływa między innymi przez Sudan i Sudan Południowy.

Afryka

• Senegal – na przylądku Zielonym, w pobliżu Dakaru, leży najbardziej wysunięty na zachód punkt kontynentalnej Afryki; Senegal niemal całkowicie otacza Gambię, a językiem urzędowym jest francuski.
• Seszele – archipelag ponad stu wysp na Oceanie Indyjskim i najmniej ludny kraj Afryki; tu rośnie palma kokosowa coco de mer o największych nasionach na świecie.
• Sierra Leone – nazwa pochodzi od portugalskiego określenia „Góry Lwie”; stolica Freetown została założona dla wyzwolonych niewolników, a językiem urzędowym jest angielski.
• Somalia – ma najdłuższą linię brzegową w kontynentalnej Afryce i leży w Rogu Afryki; językami urzędowymi są somalijski i arabski.
• Sudan – w Chartumie łączą się Nil Biały i Nil Błękitny; w Sudanie stoi więcej piramid niż w Egipcie, choć są mniejsze.
• Sudan Południowy – kraj śródlądowy, który w 2011 roku wydzielił się z Sudanu; jego stolicą jest Dżuba, a gospodarka opiera się głównie na ropie naftowej.

Europa

• San Marino – leży w całości na terytorium Włoch, a jego historyczne centrum razem z górą Monte Titano znajduje się na liście UNESCO.
• Serbia – Belgrad leży u ujścia Sawy do Dunaju i należy do najstarszych miast Europy; używa się tu zarówno cyrylicy, jak i alfabetu łacińskiego.
• Słowacja – Bratysława leży tuż przy granicy z Austrią, w odległości około 60 km od Wiednia; najwyższym szczytem jest Gerlach w Tatrach (2655 m n.p.m.).
• Słowenia – na fladze widnieje Triglav, najwyższy szczyt kraju; ponad połowę terytorium pokrywają lasy, a euro wprowadzono w 2007 roku.
• Szwajcaria – ma cztery języki urzędowe: niemiecki, francuski, włoski i retoromański; Berno jest nazywane „miastem federalnym”, a nie formalną stolicą.
• Szwecja – monarchia konstytucyjna z Sztokholmem jako stolicą; większość kraju pokrywają lasy, a w Sztokholmie wręcza się Nagrody Nobla, poza Pokojową, którą wręcza się w Oslo.

Azja

• Singapur – miasto-państwo, które w 1965 roku wydzieliło się z Malezji; ma cztery języki urzędowe: angielski, malajski, mandaryński i tamilski.
• Sri Lanka – wyspa na Oceanie Indyjskim, do 1972 roku zwana Cejlonem; słynie z herbaty ceylońskiej i twierdzy Sigirija.
• Syria – Damaszek należy do najdłużej zamieszkanych miast świata; w kraju znajdują się starożytne ruiny Palmiry.

Ameryka Północna i Południowa

• Salwador – najmniejsze państwo Ameryki Środkowej, jedyne bez wybrzeża Morza Karaibskiego; nazwa znaczy po hiszpańsku „Zbawiciel”, a od 2001 roku obowiązuje tu dolar amerykański.
• Saint Kitts i Nevis – najmniejsze państwo obu Ameryk pod względem powierzchni i liczby mieszkańców; niepodległość uzyskało w 1983 roku.
• Saint Lucia – słynie z dwóch stożków skalnych Pitons, wpisanych na listę UNESCO; niepodległość uzyskała w 1979 roku.
• Saint Vincent i Grenadyny – obejmuje główną wyspę oraz łańcuch drobnych wysp Grenadyn; w 2021 roku wybuchł tam wulkan La Soufrière.
• Stany Zjednoczone – składają się z 50 stanów, a stolicą jest Waszyngton, który nie jest stanem; niepodległość ogłoszono w 1776 roku.
• Surinam – jedyne suwerenne państwo Ameryki Południowej, w którym językiem urzędowym jest niderlandzki; niepodległość od Niderlandów uzyskało w 1975 roku, a większość kraju pokrywają lasy deszczowe.

Australia i Oceania

• Samoa – do 1997 roku nazywała się Samoa Zachodnie; w 2011 roku kraj przesunął linię zmiany daty, dlatego w Samoa nie było dnia 30 grudnia 2011 roku.

Jak wykorzystać listę państw na S w grze Państwa-Miasta?

W grze Państwa-Miasta warto wcześniej ustalić zasady dotyczące nazw. Inaczej wygląda runda, w której dopuszcza się tylko suwerenne państwa, a inaczej taka, w której dozwolone są terytoria zależne i nazwy potoczne.

Które nazwy dają przewagę?

Punkty zdobywa się szybciej, gdy znasz odpowiedzi rzadziej używane przez innych graczy. W tej kategorii przydają się na przykład:

• Seszele,
• Surinam,
• Saint Kitts i Nevis,
• Saint Vincent i Grenadyny,
• Sierra Leone,
• Sahara Zachodnia.

Jak zapamiętać mniej znane nazwy?

Łatwiej opanować listę, gdy grupujesz państwa według kontynentów i wspólnych cech. Trzy nazwy zaczynające się od „Saint” leżą głównie na Karaibach, a Sudan i Sudan Południowy tworzą wyraźną parę w Afryce.

Podobnie warto skojarzyć Syrię z Bliskim Wschodem, Surinam z Ameryką Południową, a Seszele z wyspami na Oceanie Indyjskim. Dzięki temu alfabetyczna lista staje się częścią większej mapy, co znacznie ułatwia przywołanie nazwy pod presją czasu.

Państwa-Miasta na literę S – przykłady do wszystkich kategorii

Przed grą ustal, czy Sudan i Sudan Południowy liczą się jako dwa osobne państwa (powinny) oraz czy dopuszczasz terytoria zależne. Wpisując Szwecję lub Szwajcarię, możesz być pewien, że zaczynają się na S.