W polskim wariancie językowym do państw na literę S zalicza się między innymi Senegal, Serbię, Singapur, Somalię, Stany Zjednoczone, Sudan i Syrię. Pełna lista zależy od tego, czy oprócz suwerennych krajów uwzględnisz terytoria zależne, jednostki częściowo uznane i nazwy potoczne. W artykule znajdziesz dokładne zestawienie oraz praktyczne wskazówki do gry Państwa-Miasta.
Ile jest państw na literę S i jak je liczyć?
Najwęższe ujęcie, oparte na polskich nazwach i członkostwie w ONZ, daje 19 suwerennych państw na literę S. Gdy doliczysz terytoria zależne oraz jednostki o częściowym uznaniu, liczba rośnie do 25 lub nawet 31 pozycji. To dlatego w różnych źródłach można spotkać odmienne listy.
W zależności od przyjętych kryteriów lista państw na S może liczyć 19, 25 lub 31 pozycji.
Na ostateczny wynik wpływają trzy czynniki. Po pierwsze język odniesienia – polskie Szwecja i Szwajcaria zaczynają się od dwuznaku Sz, a angielskie Sweden i Switzerland od zwykłego S. Po drugie definicja państwa, bo inne znaczenie ma suwerenny członek ONZ, a inne terytorium zależne. Po trzecie moment w czasie, ponieważ nazwy się zmieniają, czego przykładem jest Suazi, obecnie Eswatini.
Dlaczego Szwecja i Szwajcaria odpadają w polskim zestawieniu?
W polskim alfabecie dwuznak Sz porządkuje się po literze S, dlatego Szwecja, Szwajcaria i Szkocja nie są państwami na samą literę S. W anglojęzycznych materiałach sytuacja wygląda inaczej. Do grupy państw na S dochodzą wtedy również:
- Szwecja – Sweden,
- Szwajcaria – Switzerland,
- Hiszpania – Spain,
- Słowacja – Slovakia,
- Słowenia – Slovenia,
- Arabia Saudyjska – Saudi Arabia.
Zmiany nazw także potrafią przenosić kraj na inną literę. Eswatini do 2018 roku funkcjonowało jako Suazi, a w źródłach angielskich jako Swaziland, co przez lata zmieniało jego miejsce w alfabetycznych zestawieniach.
Jak wygląda pełna lista państw na literę S?
W praktyce edukacyjnej i w grach słownych często wykorzystuje się rozszerzone zestawienie 31 nazw. Uwzględnia ono suwerenne państwa, terytoria zależne oraz jednostki geopolityczne, które w potocznym ujęciu bywają traktowane jako kraje:
| Państwo | Stolica | Kontynent | Ludność | Status |
| Sahara Zachodnia | Al-Ujun | Afryka | 600 000 | terytorium o częściowym uznaniu |
| Saint Kitts i Nevis | Basseterre | Ameryka Północna | 47 000 | suwerenne państwo |
| Saint Lucia | Castries | Ameryka Północna | 180 000 | suwerenne państwo |
| Saint Vincent i Grenadyny | Kingstown | Ameryka Północna | 101 000 | suwerenne państwo |
| Saint-Barthélemy | Gustavia | Ameryka Północna | 11 000 | terytorium zależne |
| Saint-Martin | Marigot | Ameryka Północna | 32 000 | terytorium zależne |
| Saint-Pierre i Miquelon | Saint-Pierre | Ameryka Północna | 6 000 | terytorium zależne |
| Salwador | San Salvador | Ameryka Północna | 6 300 000 | suwerenne państwo |
| Samoa | Apia | Australia i Oceania | 219 000 | suwerenne państwo |
| Samoa Amerykańskie | Pago Pago | Australia i Oceania | 47 000 | terytorium zależne |
| San Marino | San Marino | Europa | 34 000 | suwerenne państwo |
| Senegal | Dakar | Afryka | 18 500 000 | suwerenne państwo |
| Serbia | Belgrad | Europa | 6 600 000 | suwerenne państwo |
| Seszele | Victoria | Afryka | 131 000 | suwerenne państwo |
| Sierra Leone | Freetown | Afryka | 8 900 000 | suwerenne państwo |
| Singapur | Singapur | Azja | 6 000 000 | suwerenne państwo |
| Sint Maarten | Philipsburg | Ameryka Północna | 44 000 | terytorium zależne |
| Somalia | Mogadiszu | Afryka | 19 000 000 | suwerenne państwo |
| Sri Lanka | Sri Dźajawardanapura Kotte | Azja | 23 100 000 | suwerenne państwo |
| Stany Zjednoczone | Waszyngton | Ameryka Północna | 345 400 000 | suwerenne państwo |
| Suazi | Mbabane | Afryka | 1 200 000 | dawna nazwa Eswatini |
| Sudan | Chartum | Afryka | 50 400 000 | suwerenne państwo |
| Sudan Południowy | Dżuba | Afryka | 11 900 000 | suwerenne państwo |
| Surinam | Paramaribo | Ameryka Południowa | 634 000 | suwerenne państwo |
| Svalbard i Jan Mayen | Longyearbyen | Europa | 2 900 | terytorium zależne |
| Syria | Damaszek | Azja | 24 700 000 | suwerenne państwo |
| Szkocja | Edynburg | Europa | 5 500 000 | kraj w składzie Wielkiej Brytanii |
| Szwajcaria | Berno | Europa | 8 900 000 | suwerenne państwo, polska nazwa na Sz |
| Szwecja | Sztokholm | Europa | 10 600 000 | suwerenne państwo, polska nazwa na Sz |
| Słowacja | Bratysława | Europa | 5 400 000 | suwerenne państwo |
| Słowenia | Lublana | Europa | 2 100 000 | suwerenne państwo |
W węższym wariancie, który odpowiada definicji suwerennego państwa, odpada większość terytoriów zależnych, a polskie Szwecja, Szwajcaria i Szkocja nie powinny być w ogóle brane pod uwagę. Warto też pamiętać, że Sri Lance w wielu popularnych zestawieniach przypisuje się stolicę Kolombo, choć oficjalną stolicą jest Sri Dźajawardanapura Kotte.
Gdzie leżą państwa na literę S?
Państwa na S są rozproszone po wszystkich zamieszkanych kontynentach. Najwięcej, bo 8, znajduje się w Afryce. Europa ma 7 przedstawicieli, a pozostałe przypadają na Azję, Amerykę Północną, Amerykę Południową oraz Australię i Oceanię. Antarktyda nie ma żadnego państwa.
Afryka i Europa
Afrykańską grupę tworzą Senegal, Seszele, Sierra Leone, Somalia, Sudan oraz Sudan Południowy. Po doliczeniu jednostek o niepełnym uznaniu i dawniejszych nazw dochodzą Sahara Zachodnia oraz Suazi, czyli obecne Eswatini. Wiele tych krajów mierzyło się z konfliktami, ale są tu również stabilne państwa wyspiarskie, takie jak Seszele.
W Europie do państw na S należą San Marino, Serbia, Słowacja i Słowenia. Szwecja i Szwajcaria w polskim ujęciu przechodzą do kategorii Sz. San Marino wyróżnia się jako najstarsza republika świata, której początki sięgają 301 roku.
Azja, Ameryka oraz Australia i Oceania
Azję reprezentują Singapur, Sri Lanka i Syria. Każde z nich ilustruje inną drogę rozwoju – od zamożnego miasta-państwa po kraj dotknięty długotrwałym konfliktem zbrojnym.
W Ameryce Północnej leżą Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny oraz Stany Zjednoczone. Surinam jako jedyny przedstawiciel Ameryki Południowej sąsiaduje z Gujaną i Brazylią. Australia i Oceania mają Samoę, a w szerszym ujęciu także Samoa Amerykańskie, które pozostaje terytorium zależnym Stanów Zjednoczonych.
Jakie rekordy i ciekawostki wiążą się z państwami na S?
Największym państwem w tej grupie są Stany Zjednoczone. Ich powierzchnia przekracza 9,8 mln km², a liczba ludności sięga około 345,4 mln. Na przeciwnym biegunie leży San Marino z obszarem 61 km² i zaledwie 33 345 mieszkańcami.
Rozpiętość gospodarcza jest ogromna. Szwajcaria osiąga PKB per capita na poziomie 82 950 dolarów, natomiast dochód narodowy brutto Surinamu na mieszkańca to 246 dolarów. Do tego dochodzi kilka ciekawostek, które warto zapamiętać:
- Szwajcaria ma najdłuższy tunel kolejowy na świecie – tunel bazowy pod Przełęczą Świętego Gotarda o długości 57 km.
- Singapur mimo małego rozmiaru należy do najbogatszych krajów świata.
- Sudan Południowy uzyskał niepodległość w 2011 roku i jest najmłodszym państwem świata.
- Szwecja ma około 267 000 wysp, najwięcej spośród wszystkich państw.
- Sahara Zachodnia i Somaliland to przykłady terytoriów o ograniczonym uznaniu międzynarodowym.
W krajobrazie państw na S wyróżnia się Denali w Stanach Zjednoczonych. Ten szczyt osiąga 6194 m n.p.m. i jest najwyższym punktem Ameryki Północnej. Najdłuższą rzeką w tej grupie jest Nil, który przepływa między innymi przez Sudan.
Jak wykorzystać listę państw na S w grze Państwa-Miasta?
W grze Państwa-Miasta warto wcześniej ustalić zasady dotyczące nazw. Inaczej wygląda runda, w której dopuszcza się tylko suwerenne państwa, a inaczej taka, w której dozwolone są terytoria zależne i nazwy potoczne.
Które nazwy dają przewagę?
Punkty zdobywa się szybciej, gdy znasz odpowiedzi rzadziej używane przez innych graczy. W tej kategorii przydają się na przykład:
- Seszele,
- Surinam,
- Saint Kitts i Nevis,
- Saint Vincent i Grenadyny,
- Sierra Leone,
- Sahara Zachodnia.
Jak zapamiętać mniej znane nazwy?
Łatwiej opanować listę, gdy grupujesz państwa według kontynentów i wspólnych cech. Trzy nazwy zaczynające się od „Saint” leżą głównie na Karaibach, a Sudan i Sudan Południowy tworzą wyraźną parę w Afryce.
Podobnie warto skojarzyć Syrię z Bliskim Wschodem, Surinam z Ameryką Południową, a Seszele z wyspami na Oceanie Indyjskim. Dzięki temu alfabetyczna lista staje się częścią większej mapy, co znacznie ułatwia przywołanie nazwy pod presją czasu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Ile państw zaczyna się na literę S według artykułu?
Zależnie od kryteriów jest to 19 suwerennych państw, a po doliczeniu terytoriów zależnych i częściowo uznanych jednostek liczba rośnie do 25 lub nawet 31.
Dlaczego różne źródła podają różne liczby państw na literę S?
Różnice wynikają z użytego języka, definicji państwa (suwerenne vs. terytoria zależne) oraz zmian nazw w czasie, co wpływa na miejsce w alfabecie.
Dlaczego Szwecja i Szwajcaria nie są traktowane jako kraje na S w polskim zestawieniu?
W polskim alfabecie dwuznak „Sz” jest porządkowany po literze S, więc nazwy takie jak Szwecja i Szwajcaria nie zaczynają się od samego S.
Czy lista państw na S obejmuje terytoria zależne i jednostki częściowo uznane?
Tak — rozszerzone zestawienie obejmuje obok suwerennych państw także terytoria zależne i jednostki o ograniczonym uznaniu, dając do 31 pozycji.
Na których kontynentach leżą państwa na literę S i gdzie jest ich najwięcej?
Państwa na S występują na wszystkich zamieszkanych kontynentach, a najwięcej, osiem, znajduje się w Afryce.
Które nazwy na S warto znać, żeby zdobyć przewagę w grze Państwa‑Miasta?
Przydatne są rzadziej używane odpowiedzi takie jak Seszele, Surinam, Saint Kitts i Nevis, Saint Vincent i Grenadyny, Sierra Leone czy Sahara Zachodnia.
Jak zapamiętać mniej znane państwa na S?
Pomaga grupowanie według kontynentów i cech wspólnych, np. trzy „Saint” na Karaibach oraz para Sudan–Sudan Południowy w Afryce.
Które państwo na S jest największe, a które najmniejsze pod względem powierzchni i ludności?
Największe są Stany Zjednoczone z ok. 9,8 mln km² i 345,4 mln mieszkańców, a najmniejszym w zestawieniu jest San Marino z powierzchnią około 61 km² i nieco ponad 33 tys. mieszkańców.